burn-out klachten

Mindfulness bij burn-out: hoe werkt dat?

Dit artikel gaat over mindfulness bij stress en burn-out klachten.

Stress en burn-out komen steeds vaker voor. 

Hoge werkdruk, constante prikkeling komende van je telefoon, televisie en sociale media zorgen ervoor dat je hoofd weinig tot rust komt. Vanaf het moment dat je opstaat totdat je gaat slapen.

Op den duur kan dit zorgen voor een gebrek aan energie, slapeloosheid en minder zin om te werken. Het boeit je allemaal niet meer zoveel.

De kunst is om dit proces waar te nemen voordat het te laat is.

Maar hoe doe je dat?

Dat leer je in deze blog. Maar ook wanneer je al last hebt van een burn-out kan mindfulness je herstel versnellen.

In deze blog ontdek je wat een burn-out is, wat het verschil is met stress en hoe je mindfulness kan inzetten om je stress en burn-out te managen.

Ben je er klaar voor?

Let’s go!

1. Wat is een burn-out?

Een burn-out is een energiestoornis die zich kenmerkt door uitputting. Typische symptomen van een burn-out zijn:

  • Emotionele uitputting
  • Een cynische houding tegenover de mensen waarmee je werkt
  • En minder zin om te werken in het algemeen

Daarnaast zijn er verschijnselen die vaak gepaard gaan met een burn-out:

  • Chroniciteit, de klachten houden lang aan
  • Een relatie met werk stress

Dat is dus hoe een burn-out er “in het algemeen” uitziet. Maar er is nog veel meer aan de hand.

In je lichaam zorgt langdurige stress namelijk voor een chronische ontregeling van het hormonale systeem. Het resultaat hiervan is dat je klachten in verschillende vormen naar voren kunnen komen:

  • Lichamelijk: snel moe, slecht slapen, pijnlijke spieren
  • Cognitief: vergeetachtig, moeite met concentreren
  • Emotioneel: angstig, prikkelbaar en depressieve gevoelens
  • Gedragsmatig: impulsief, moeite met stoppen, eetaanvallen

Zoals je ziet is een chronische overspanning een uiteenlopende aandoening. Die je niet altijd even makkelijk ziet aankomen.

Maar wanneer is iets stress, wanneer overspanning en wanneer een burn-out?

2. Het verschil tussen stress en een burn-out

Stress in tegenstelling tot een burn-out is iets wat komt en gaat.

Daarbij kun je twee soorten stress onderscheiden:

  1. Eustress
  2. Distress

Eustress is een positieve vorm van stress die je bijvoorbeeld voelt bij het kijken van een voetbalwedstrijd. De opwinding en de atmosfeer doet je hart hevig kloppen en je voelt de adrenaline door je lichaam gaan. Fantastisch!

Zodra de wedstrijd is afgelopen kalmeer je en verdwijnt de stress.

Distress daarentegen is een vorm van “negatieve” stress. Bijvoorbeeld ten gevolge van een hoge werkdruk. Doordat een collega van je ziek is moet je in één keer twee keer zoveel werk verzetten, en dat terwijl je volgende week een belangrijk project moet presenteren.

Dit kan er evengoed voor zorgen dat je hart harder gaat kloppen en dat er veel adrenaline door je lichaam gaat. Het enige is dat je werk 5 dagen per week is, en de week erop weer. Dit is even wat anders dan een voetbalwedstrijd.

Toch, als alles goed is verdwijnt de distress nadat je het project hebt gepresenteerd en je collega weer terug is.

Als dit niet het geval is dan kan het zijn dat je overspannen raakt. Dit gaat vaak gepaard met stress en kenmerkt zich door:

  • Veel energie
  • Rusteloosheid
  • En is normalerwijze van korte duur

Zoals je ziet is er een duidelijk verschil tussen stress en overspanning en een burn-out.

Hier zijn de belangrijkste verschillen nog eens op een rijtje:

  1. Stress en overspanning:
    1. Van korte duur
    2. Rusteloosheid
    3. Meer energie
  1. Burn-out:
    1. Van lange duur
    2. Uitgeput
    3. Minder energie

Gelukkig zijn er manieren om alle vormen van stress te verminderen.

Een zeer goed hulpmiddel hiervoor is mindfulness. 

Mindfulness, wat is dat?

3. Wat is Mindfulness?

Mindfulness meditatie is een vorm van meditatie waarbij je tracht om je te focussen wat nu aandacht verdient.

Hierbij leer je om je gedachten te ordenen en te onderscheiden wat je nu aandacht moet geven en waar je je op dit moment niet mee bezig hoeft te houden.

Het is een staat van observatie waarbij je niet oordeelt over wat er gebeurt in je hoofd. Ongeacht de gedachten, gevoelens en prikkels die door je heengaan.

Je kunt mindfulness oefenen door je intern of extern te focussen. Met intern bedoel ik dat je bijvoorbeeld op je ademhaling of een lichaamsdeel concentreert. Bij een externe focus concentreer je bijvoorbeeld op een geluid of een voorwerp.

Doordat je dit regelmatig traint wordt het tijdens je dagelijks leven makkelijker om met de grote hoeveelheid prikkels om te gaan. Je hebt namelijk je focus spier getraind. Bovendien leer je rust creëren ongeacht de wereld om je heen.

Dit maakt je effectiever, vermindert stress en zorgt voor ontspanning.

4. Mindfulness bij stress & burn-out Klachten

Dus, hoe werkt dat nu. Als je mindfulness tegen stress en burn-out klachten inzet?

Het liefste begin je natuurlijk met mindfulness voordat je chronische stressklachten hebt. Maar het is nooit te laat.

Mindfulness helpt je namelijk ook om goed te herstellen.

Zowel stress als een burn-out worden geprovoceerd door een overschot aan prikkels. Je raakt overbelast waardoor het moeilijker wordt om keuzes te maken, wellicht stel je zelfs iets uit. Wat het overschot aan prikkels nog eens groter maakt.

Je zou er dus gebaat bij zijn als je “in the heat of the moment” in staat bent om rustig te blijven en de juiste beslissing te maken om onder je stress uit te komen.

Helaas is ook dit niet altijd mogelijk. Werkdruk kan namelijk van lange duur zijn. Soms zelfs continu.

Wat je nodig hebt is zowel een koel hoofd als een stevig harnas. Mindfulness zorgt voor beide.

Doordat je in staat bent om te focussen op dat wat nu belangrijk is, is het eenvoudiger om met stress om te gaan. Niet alles wat voor stress zorgt is nu relevent. Veel dingen kun je prima op een later moment doen, uitbesteden of hoef je soms helemaal niet te doen.

Een automatisch gevolg van deze mindfulness mindset is dat wanneer je focust op wat nu belangrijk is, dat al het andere niet hetzelfde effect heeft. Dit is je harnas. De andere prikkels glijden van je af.

5. De voordelen van Mindfulness tegen stress

Hierboven beschreef ik wat het effect van mindfulness is op je handelen en de hoeveelheid stress die je ervaart.

Maar hoe werkt dat precies in je lichaam en psyche?

Zoals ik eerder zei train je met mindfulness je concentratie-spier. Als je naar de sportschool gaat train je je spieren met specifieke oefeningen en een aantal herhalingen. Bij mindfulness is dit net zo. Hoe vaker je het doet, hoe sterker je wordt.

Verder zorgt het moment dat je neemt om de oefeningen te doen voor een pauze. Deze pauze op zichzelf is al een krachtig anti-stress wapen. Je bent namelijk even 5-15 minuten niet bezig met wat er om je heen gebeurt.

Ten derde zorg je met je ademhaling voor een staat van ontspanning in je lichaam. Daarmee bevorder je zowel mentaal als fysiek herstel. Bovendien kun je hiermee ook je slaap bevorderen als je bijvoorbeeld een uur voor bedtijd een mindfulness oefeningen doet.

6. Hoelang duurt het voordat je het effect merkt van mindfulness?

Daar ga je dan, je start met mindfulness. Wanneer stop de stress? Wanneer verdwijnt die burn-out?

Daar valt geen exact tijdpad aan vast te koppelen.

Maar hier is wat je kan verwachten:

  1. Mindfulness kan “pittig” zijn om te leren, zeker als je nog nooit iets dergelijks hebt geprobeerd
  2. Het kan zelfs zijn dat je helemaal niets merkt in het begin, maar nu weet je dat dit normaal is
  3. Wanneer je de smaak te pakken hebt kan je nieuwe bewustzijn (tijdelijk) voor meer stress zorgen – je bent je nu immers extra bewust van wat er gaande is
  4. Zodra je vooruitgang merkt in mindfulness training betekent dat niet dat je lichaam direct is bijgetrokken. Pas nadat je ontspant kan je lichaam en bewustzijn herstellen. Dit kan hierna nog een aantal maanden duren

7. Training in mindfulness

Tot nu toe allemaal leuk en aardig hoor ik je al denken. Dat klinkt allemaal eenvoudiger dan het is!

Daar heb je een punt.

Mindfulness is een vaardigheid net zoals schrijven, voetballen, hardlopen en rekenen.

Maar hoe heb je alle vaardigheden hierboven geleerd? Met hulp.

Je kan daarom deelnemen aan een mindfulness cursus of een training voor mindfulness.

MINDFULNESS VOOR HET DAGELIJKSE LEVEN bijvoorbeeld is een 8-weekse Mindfulness cursus inclusief audiobestanden, video’s en dagelijkse emails. De cursus is een dagelijks stappenplan voor mensen die aan de slag willen met Mindfulness en meer rust willen ervaren en minder stress.

Daarnaast zijn er ook apps die je helpen om mindfulness meditatie te leren. Denk hierbij aan:

  1. Headspace
  2. Calm
  3. Aura

Als je toch liever in persoon een training ontvangt is er mindfulness in Amsterdam, Rotterdam, Leeuwarden en noem het maar op. Bij jou in de buurt vind je altijd een goede training.

Om te onthouden

Mindfulness helpt tegen stress en burn-out klachten omdat je het belangrijke van het onbelangrijke leert scheiden. Dit helpt om betere beslissingen te nemen en om in te zien dat niet alles stress hoeft te veroorzaken.

Bovendien zorgt de rust en de ademhaling voor extra ontspanning in je lichaam. Door deze ontspanning slaap je vervolgens beter, herstel je goed en voel je je rustiger.